1. Click vào đây để xem chi tiết
  2. Click vào đây để xem chi tiết

03- ẢNH HƯỞNG CỦA ... - @nguyenminh2301 (done)

8/7/15
03- ẢNH HƯỞNG CỦA ... - @nguyenminh2301 (done)
  • ẢNH HƯỞNG CỦA MARCO POLO DU KÝ

    Từ khi xuất hiện trong những năm đầu của thế kỷ XIV, quyển bet365 việt nam_tỷ số trực tuyến bet365_bet365 như thế nào đã được công chúng đón nhận nồng nhiệt, tôi muốn nói đến công chúng thời đó, rất hạn hẹp do tình trạng phổ biến có hạn và tính cách đắt đỏ của các bản viết tay.

    Một thống kê hết sức đáng buồn nếu không muôn nói là đắng cay, đã cho biết chỉ có một phần trăm các bản viết tay thời Trung cổ mới đến được tận tay chúng ta. Những cuộc chiến tranh, những cuộc cách mạng, những cuộc hỏa hoạn, việc sử dụng và nhất là sự chểnh mảng làm chúng ta mất tất cả phần còn lại. Vì vậy, hầu như tất cả các thư viện lớn ở Châu Âu đều có một hoặc hai bản viêt tay của "Cuộc trò chuyện thân mật về Thế giới” và chỉ có Thư viện Quốc gia của chúng ta vẫn còn giữ đến sáu bán. Người ta tính ra có hơn năm mươi bản có từ thế kỷ XIV và XV, nhưng giáo sư Benedetto khẳng định rằng ông đã phát hiện hơn tám mươi bản xa lạ ngay cả với ông.

    Từ khi in ấn ra đời quyển bet365 việt nam_tỷ số trực tuyến bet365_bet365 như thế nào được phát hành lại thành bet365 việt nam_tỷ số trực tuyến bet365_bet365 như thế nào khổ hai trang trọng ở Nuremberg, vào năm 1477; ở Augsbourg năm 1481; ở Zwolle, thuộc Hòa Lan năm 1483; ở Anvers năm 1485. Sau đó, nhiều ấn bản bằng tất cả các thứ tiếng được phát hành trong tất cả các quốc gia.

    Có khi không nên tin ảnh hưởng của nó được cảm nhận trên những người có óc khoa học vào thời bấy giờ, nhất là các nhà vũ trụ học. Tôi cũng đã nêu lý do này. Ngay cá tác phẩm Liber secretarum của Sanuto, đồng hương của Marco, ngay cả tác phẩm Margarita Philosophia của Reisch, ngay cả tác phẩm Chroniques của Bergoma cũng không đề cập đến nhà du lịch người thành Venise, và không tận dụng được các khám phá của ông Aepeas Silvius, người đề cập nhiều đến châu Á trong tác phấm “Vũ trụ học” của ông, hầu như không biết hoàn toàn gì về Polo; và một cuốn bet365 việt nam_tỷ số trực tuyến bet365_bet365 như thế nào của một trong số những nhà vũ trụ học vĩ đại ở cuối thời kỳ Trung cổ, tác phẩm Ymago mundi của Pierre d’Ailly(1410) không nhắc gì đến nhà du lịch cũng như những quốc gia mà ông đã phát hiện. Chương XXIV, đề cập đến Châu Á, nêu lên vương quốc Cathay, nhưng địa danh này cũng xuất hiện trong bet365 việt nam_tỷ số trực tuyến bet365_bet365 như thế nào của Jean du Plan và Rubruquis; ranh giới Ailly đưa ra lại không trùng khớp với ranh giới do Marco Polo nêu. Dĩ nhiên, phải tính đến tinh thần kinh viện của ngài viện trưởng đại học, vì nói cho đúng ông ta chỉ là một người sao chép thẫm nhuần tư tưởng Aistote, Pline, Isidore de Seville, Pompnius Mela, Bacon và là người thường dựa vào các tác giả Hi Lạp cổ đại, và ngay cả các Giáo phụ hơn là các nhà địa lý đương thời, những người mà ông gọi một cách mỉa mai “những kẻ cấp tiến”.

    Các nhà lập bản đồ của thế kỷ XIV và XV cũng chẳng được gợi hứng bởi “Cuộc trò chuyện thân mật về thê giới” bao nhiêu. Tấm bản đồ của Catalogne năm 1375, viên ngọc quý của Thư viện quốc gia Pháp hình như đã chiếu theo những chỉ dẫn của người đàn ông Venise trong tất cả những gì có liên quan đến Cathay, các thành phố và sông ngòi của nó, nhưng chúng ta không gặp thấy Cipangu cũng như 12.700 đảo của Ấn Độ Dương điều dành cho người thận trọng nhất. Chỉ có một tấm bản đồ khác, bản đồ của Fra Mauro, khoảng năm 1450, dành một vị trí quan trọng cho đế quốc Đại Hãn. Những tấm bản đồ khác chẳng quan tâm gì đến các chỉ dẫn của Marco. Chúng ta không gặp bất cứ thứ gì trong bản đồ cúa Angellino de Dalorto (1325) không vượt xa hơn sông Euphrate, hoặc trong bản đồ của Angellino Dulcert (1329), dừng lại ở vịnh Péc Xích, hoặc trong các bản đồ của Pizigani (1367 và 1373) hoặc trong bàn đồ của Guillermo Soler (1380), thậm chí trong ban đồ mặt phẳng của Andrea Bianco (1436).

    Nếu như tác phẩm Marco Polo du ký là điều mà ngày nay chúng ta gọi là một sự thành công trong thư viện, chủ yếu là nhờ tính cách huyền diệu của nó, nhờ hình ảnh đẹp có màu sắc mà bet365 việt nam_tỷ số trực tuyến bet365_bet365 như thế nào gợi lên trong tâm trí. Chắc chắn những người đương thời không coi trọng những cuộc phiêu lưu của một người Venise ở Trung Quốc. Thật khôi hài khi việc can thiệp của Rusta, lúc đó chỉ là người viết tiểu thuyết đạt được một điều gì cũng thật khôi hài. Khi chúng ta tưởng “Cuộc trò chuyện thân mật về Thế giới” có cùng một nguồn cảm hứng với tác phẩm “Bàn tròn”. Dù sao, chính các nhà thơ và nhà kể chuyện mới quan tâm đến bet365 việt nam_tỷ số trực tuyến bet365_bet365 như thế nào của Marco: Họ vồ lấy nhân vật Đại Hãn và bối cảnh của nước Cathay để tô điểm cho các chuyện kể của họ, thậm chí Aristotle còn sáng tạo ra một nữ hoàng của nước Cathay.

    Ảnh hưởng của Marco Polo đối với các nhà bác học chỉ được cảm nhận rất muộn màng, khoảng giữa thế kỷ XV, và đó là vì ông mang lại những chứng cứ cho những người ủng hộ Marin de Tyr, người đã đưa bề rộng của thế giới từ 180 độ cua Ptolémée lên 250 độ và do đó kéo dài Châu Á về hướng dông. Cathay, Cipangu và vùng đảo phía đông xuất hiện trên quả cầu của Behaim (1492- viện bảo tàng Đức ở Nuremberg), trong thư của Muntzer hoặc Monetarius gởi cho Joao II nước Bồ Đào Nha (1493 - thư viện Munich) và trên một vài bản đồ cuối thế kỷ XV. Các tác giả không chỉ dựa vào Marin de Tyr mà còn vào những khẳng định của Aristotle và Sénèque, không cần bất cứ bằng chứng khoa học nào họ cho rằng không có khoảng cách lớn trên biển để đi từ những điểm cực tây của thế giới cũ đến những điểm cực đông; do đó Đại Tây Dương ít ngăn cách Châu Âu và Tây Phi với các bờ biển phía Đông của Châu Á, và chúng ta có thể đến Cipangu và Cathay do Marco mô tả.

    Một trong số những người chấp nhận hăng hái nhất của ý tưởng mới này có thể là Christophe Colomb. Chúng khẳng định những hiểu biết mà chúng ta đã tập hợp về sự tổn tại cua những vùng đất trong những chuyến khởi hành đầu tiên của ông và trong thời gian ông lưu trú tại Bồ Đào Nha.

    Trong đầu ông những vùng đất đó có thể là bờ biển phía đông của Chầu Á, tức là những vùng do Marco Polo miêu tả, những ảo tưởng mà ông bao giờ cũng theo dõi mà giữ cho đến lúc chết. Chúng ta biết trong chuyến du hành đầu tiên của ông, ông có mang theo một bức thư của vua Tây Ban Nha gửi cho Đại Hãn - ít ra Colomb khẳng định điều này vì bức thư này tôi đã đọc được ở kho lưu trữ Barcelone, nó là bản chép duy nhất còn tồn tại (Registres, 3569 f.136) không nhắc riêng đến Đại Hãn.

    Sự ham muốn của người đàn ông thành Gênes (những người đồng hương của ông, thậm chí và nhất là đối với những người Ý, tượng trưng cho lòng tham tiền và tính hà tiện) có thể thúc đẩy ông di theo con đường ngắn nhất để đạt đến những tài nguyên phong phú huyền thoại do người đàn ông thành Venise phát hiện bởi ám ảnh về vàng luôn bám lấy Colomb, nó không cho phép ông ngờ vực một chút nào toàn bộ sự thật về những điều phát hiện đó. Những cung điện của Cambuluc và của Cipangu, những toà tháp của Mien, những miếng óng ánh và những cục kim loại của những con sông của Tebet, được ông xem như là một thực thể dễ dàng với tới được bằng đường xuyên qua Đại Tây Dương. Ngoài ra còn có những nơi mà ngọc trai của Maabar, những viên đá rubi của Ceylan và cuối cùng là nguồn lợi phong phú của ngành thương mại. Gia vị, đinh hương hạt tiêu, quế, tất cả những sản phẩm mà hiện nay chúng ta coi thường nhưng vào thế kỷ XV, những sản phẩm đó chỉ đến Châu Âu nhờ những đoàn lái buôn lạc đà của người Turkestan xuyên qua hoang mạc và các tàu buôn Ađen và chúng được bán theo trọng lượng vàng. Tôi đã nghiên cứu trong kho lưu trữ tổng quát về Ấn Độ ở Seville, một phiên bản Marco du ký do Christophe Colomb chú thích. Đúng ra dó là bản tóm tắt do Fr. Pipino thực hiện, De consuetudinibus et conditionibus Orientalium regionum, được in tại Anvers vào năm 1485.

    Trong 366 lối chú thích bên lề từ tay nhà Hàng hải, chúng ta phát hiện những quan tâm hệt như trong Hiệp ước đầu hàng tháng tư 1492 và trong nhật ký hàng hải do Navarette xuất bản: vàng, bạc, ngọc trai, gia vị (xem các ghi chú bên lề 47, 125, 274, 301, 328). Chúng ta thấy rằng những viễn tưởng từ Viễn Đông gây hứng thú tột bực cho nhà phiêu lưu hám lợi. Cũng nỗi ám ảnh đó được tìm thấy trong các ghi chú ông ghi bên lề một quyển bet365 việt nam_tỷ số trực tuyến bet365_bet365 như thế nào của Pline l’Ancien ớ trong cùng kho lưu trữ trên.

    Tất cả hoặc hầu như tất cả đều được đánh dâu ở những đoạn có đề cập đên vàng, bạc, ngọc trai: “Ora, plata Adonde cavan oro y plata Crise y Argire (hai đảo) la tierra dellas llena deo ro y plata Oro, perlas Adonde ay muchas perlas.” Tất cả những điều đó đều xuất phát từ bàn tay và bộ óc của Colomb. Cũng chính tâm trạng này làm cho ông rề rà đối với những sự mặc cả dai dẳng với vua Ferdinand, con người cũng hám lợi như ông, khi ấn định tỷ lệ phần trăm cho Colomb về lợi nhuận của việc kinh doanh: 25% không hơn không kém từ tất cả những gì do Ấn Độ sản xuất ra.

    Điều chắc chắn là cái ảnh ảo mạ vàng đã được Marco Polo du ký đánh thức trong trí óc của Colomb. Chính vì diều này mà chúng ta có thê cho răng nhà du lịch thành Venise đã tạo nên việc phát hiện ra Mỹ châu. Những dữ kiện địa lý của tác phẩm “Cuộc trò chuyện thân mật về Thê giới” đã vượt quá sự mong đợi của các nhà vũ trụ học như Sacrobosco, Pierre d’Ailly, Ptolémée và Marin de Tyr. Những đoạn mô tả của ông về tài nguyên phong phú không đếm xuể của Châu Á có thể kích thích những người giàu có đầy nghị lực của thế kỷ XV thèm thuồng lợi lộc, cái thứ đã dẫn dắt các nhà phát kiến vĩ đại đến tận những vùng đất xa xôi nhất. Thế kỷ XV và XVI không giấu diếm điều này, mặc dầu mang trong hành trang của mình sự cải hóa những người vô tín ngưỡng; thế kỷ XVIII và XIX đã ngụy trang cuộc phiêu lưu thành những cuộc thám hiểm khoa học hoặc mang tính cách từ thiện, nhưng rốt cục, những điều đó luôn luôn kết thúc bằng những cuộc chinh phục và thiết lập các chi nhánh thương mại, cho dù đó là vấn đề của các nhà truyền giáo người Anh.

    Marco Polo du ký không chỉ tạo nên chuyến đi thám hiểm của Colomb và việc khám phá ra lục địa mới. Bức tranh mà ông đưa ra về Châu Á đã làm mê hoặc những ánh mắt thèm thuồng của tất cả những vị vua độc tài của Châu Âu, triều đình dè xẻn của họ chẳng có nghĩa lý gì so với các chuồng ngựa hoặc chuồng chó của Khoubilai. Chương “Đây là chuyện kể về tô tức kếch sù hàng năm của Đại Hãn” với mười lăm triệu bảy trăm ngàn tám cân vàng cho một phần chín của một tỉnh duy nhất là Mangi, có thế làm cho các vị vua Tây Ban Nha và Bồ Đào Nha không phải lúc nào cũng có một tràm ngàn êcu trong két của họ phải đắm mình vào những cơn mê bất tận. Chúng ta hiểu nổi lo lắng cua triều vua Joao và Fernand đồng thời cũng biết nguyên nhân vì sao từ 1420 hoàng tử nổi tiếng của Bồ Đào Nha, Henri nhà hàng hải, đã sáng lập trường Sagres, nhờ đó ông dã cổ vũ cho những cuộc khám phá ra Châu Mỹ với Coiomb, Ấn Độ với Vasco de Gama. Nó cho phép con người vĩ đại được Camoens biểu dương là người đầu tiên đến được những vùng mà Marco Polo đã miêu tả. Giấc mơ của Colomb là đến Châu Á bàng con đường phía Tây chỉ được thực hiện bởi Magellan hai mươi bốn năm sau Gama.

    Tôi nghĩ rằng những điều mô tả đầy vàng của Marco Polo mãi mài ám ảnh đầu óc của những nhà phiêu lưu ít học đi chinh phục Mêhicô và Pêru để rồi tìm được "La tierra llena de oro y plata,las minas adonde cavan oro y plata” những điều làm cho Colomb mơ ước trong quyển Pipino và quyển bet365 việt nam_tỷ số trực tuyến bet365_bet365 như thế nào của Pline L’Ancien của ông. Chắc chắn rằng sự thôi thúc ban đầu của lợi lộc đối với miền Đất Hứa cho việc đầu cơ đã được tạo nên bởi nhà tiểu thương thành Venise và tuyệt tác đồ sộ của ông.

    VÀI HÀNG VỀ BẢN DỊCH HIỆN NAY

    Tôi không tin mình có thể không đưa ra một vài chỉ dẫn về công việc mà tôi dành hết công sức trong những tháng ngày dài và mục đích đầu tiên không phải là giải khuây cho những người cùng thời với tôi, nhưng để làm khuây khỏa nỗi buồn lớn lao là không được di du lịch của tôi.

    Để xây dựng bản văn bằng tiếng Pháp hiện dại, tôi đã đối mặt với bốn bản văn khác nhau: bản viết tay xưa nhất của Marco Polo (Thư viện Quốc gia, vốn bet365 việt nam_tỷ số trực tuyến bet365_bet365 như thế nào của Pháp, số 1116); bản văn của “ Quyển bet365 việt nam_tỷ số trực tuyến bet365_bet365 như thế nào của những kỳ quan” (Thư viện Quôc gia, vốn bet365 việt nam_tỷ số trực tuyến bet365_bet365 như thế nào của Pháp số 2810); bản văn được Hội Địa Lý Paris thiết lập năm 1824, phỏng theo bản viết tay 1116 mà tôi vừa nêu trên và bản văn do Pauthier thiết lập và Didot xuất bản năm 1865, đó là bản văn có gốc từ bản viết tay mà Marco Polo tặng cho Thiébaud de Cépoy.

    Trong khi làm bản chuyển sang tiếng Pháp hiện đại, tôi không muốn tuân theo bài học nào khác ngoài bài học mà Joseph Bédier đã để lại cho chúng ta trong tác phẩm Tristan và Yseult, tôi muôn nói là chuyển vào bản văn hiện đại cái không khí của cổ ngữ nhưng không giữ lại những từ cổ cũng như cú pháp của bản văn nguyên thủy. Cũng trong chiều hướng này tôi dă tránh dùng các từ "moult", “castels” và các từ khác nói về khách sạn hoặc những hộp của các ca sĩ ứng tác. Để có thể hồi phục lại bầu không khí thời Trung cổ, ta chỉ cần theo dõi từng bước câu văn nguyên bản bằng cách bổ sung vào các từ ngữ lỗi thời, mỗi khi cần thiết, những từ của tiếng Pháp hiện nay. Nếu tôi thành công không phải tôi nhờ vào những kiến thức về ngôn ngữ học vì chúng chắng giúp gì bao nhiêu trong công việc này,nhưng nhờ vào bản chất nhà văn của tôi, vì tôi tự nhận mình đã thường xuyên chống đối lại những giải thích lạnh lùng mà những cựu học sinh trường Pháp điển đã đưa ra từ bản văn của Rusta. Rốt cuộc, họ đã làm cho những điều đặc biệt sống động trở thành tẻ nhạt, và toàn bộ sự hiểu biết của họ không bù lại được sự dốt nát của họ về nghề cầm bút. Mục đích duy nhất của tôi là giữ lại toàn bộ sự tươi tắn, không phải ngây ngô nhưng tự nhiên của bản gốc. Nếu tôi thành công tôi sẽ có được niềm hạnh phúc thêm cho tất cả những người tôi quen biết trong hàng tháng trời, cùng tình bạn với Marco, Rusta và quyển bet365 việt nam_tỷ số trực tuyến bet365_bet365 như thế nào của ông, trong mối quan hệ nhẹ nhàng với nhiều tác phẩm hay đến nỗi tác phẩm của người đàn ông thành Venise đã đưa tôi đến chỗ phải nghiên cứu nó.

    Trong khi làm việc cho lần phát hành này, tất cả những gì chúng ta có từ bản văn của Marco Polo, tôi sẽ cho trình bày đầy đủ các chương có tính cách lịch sử kết thúc tác phẩm và thể hiện gần như một phần năm của toàn bộ tác phâm. Tuy nhiên, theo như tôi biết, những chương này chỉ có trong bán viết tay 1116, bản xưa nhất. Chính bản này có vẻ phù hợp với bài đọc nguyên bản do ngôn ngữ, do cách viêt chính tả và các đặc ngữ Ý trong đó.

    Có lẽ có nhiều điều cần bàn về các chương này, không có gì đáng ngạc nhiên khi các nhà ghi chép đã loại bỏ chúng từ đầu thế kỷ XIV, như trong bản dịch của Thíebaud de Cépoy do chính Marco Polo giám sát. Theo giả thuyết, phần lớn đó là công trình của một mình Rusta. Người đàn ông thành Pise, với tư cách là nhà văn đích thực, có thể nghĩ rằng chuyện kể của Marco Polo thiếu sinh động không có những biến cố quân sự đang làm say mê các độc giả thời bấy giờ. Dựa vào những dữ kiện mơ hồ được cung cấp bởi nhà du lịch thành Venise, ông đã triển khai theo lối của các tiểu thuyết hiệp sĩ một loạt những đoạn nói về đấu gươm đấu kiếm. Ông còn nhồi nhét vào đó những lời nói hoa mỹ thời phong kiến với lập luận sơ đẳng về danh dự và quyền lợi chính đáng. Sau cùng ông Làm cho chúng được hấp dẫn hơn băng những đoạn văn miêu tả các trận đánh mà tất cả đều diễn ra theo cùng một nhịp điệu và những chi tiết như nhau. Những đoạn văn này giới thiệu những lối cảm nhận và hành xử không có gì ra vẻ Đông phương nhưng phản ánh những tình cảm và những sở thích của thời Trung cổ Châu Âu. Chúng ta phải hiểu là Marco không can dự gì vào việc đó: đó không phải là tính cách kể chuyện ngắn gọn của ông cũng như đầu óc của một nhà du lịch đi buôn. Tất cả những chuyện đấm đá này có thể làm cho ông không quan tâm, ngoài ra, vì không tham gia vào bất cứ trận đánh nào, nên ông không thể miêu tả chúng một cách tỉ mỉ được. Chính Rusta mới là người chiều theo trí tưởng tượng của nhà viết tiểu thuyết và nỗi lo làm vừa lòng các nhà kỵ sĩ và các mệnh phụ sẽ đọc nó.

    Tôi không muốn gán cho bản văn những lời chú thích giống như những bậc tiền bối của tôi. Công việc của tôi không phải là công việc của một nhà khảo cổ học nhưng là của một nhà văn. Tôi chỉ tìm cách làm cho bet365 việt nam_tỷ số trực tuyến bet365_bet365 như thế nào của Marco Polo được đến tay những độc giả thích những bet365 việt nam_tỷ số trực tuyến bet365_bet365 như thế nào viết về du lịch và đưa họ vào bầu khí giải trí giống như những tác giả đầu tiên của tác phẩm “Cuộc chuyện trò thân mật về Thế giới” đã được hưởng. Một vài điều xác minh trong các ghi chú của tôi thường cố gắng xác định những địa danh mà Marco Polo nói đến. Vì vậy, tôi phó thác chúng vào những sự phỏng đoán còn phải bàn cãi của Marsden, Pauthier, Yule, Cordier, Aniante và các nhà bình giải cổ văn khác.

    Đến đây tôi đành phải buồn rầu chia tay với đại tuyệt tác này, qua đó tôi đã tìm dược nhiều diều thú vị rất thanh cao. Đối với tôi, tác phẩm sẽ mở rộng ra thế giới của thời đó những cánh cửa sắt dày mà bàn tay thô bạo của chiến tranh đã đóng kín. Tôi muốn dặt vào quyển bet365 việt nam_tỷ số trực tuyến bet365_bet365 như thế nào này một ít niềm hạnh phúc mà việc đi tìm thú tiêu khiển đã dành cho tôi.

    A.T’SERSTEVENS
    :rose: