0071.00004 [Hán Nôm - @keodau - done - GD]

26/1/16
0071.00004 [Hán Nôm - @keodau - done - GD]
  • PDF
    GoogleDocs




    #0071.00004

    Đánh máy: chip_mars



    Ông huyện xin vâng, và xin tự khiêng võng; rước ngài về nhà, Thế-Vinh không khiến, người tỏng làng đồ ra đón Thế -Vinh về.

    Về sau Thế-Vinh mất, được phong làm Thượng-đẳng Phúc-thần. Con là Hiến-Công, có công với nước, cũng được phong làm phúc-thần. Ngôi mộ ông Thế-Vinh đến giờ vẫn còn ở làng Cao-Hương.

    Khoa Thế-Vinh đỗ, Nguyễn-Đức-Trinh đỗ Bảng-Nhãn, Quách-Đình-Bảo đỗ Thám-Hoa, ba người cùng có tiếng hay chữ từ thuở nhỏ. Vua có thêu ba lá cờ, ban cho mỗi người một lá, khi vinh qui.

    Trong cờ thêu bốn câu rằng:

    [Chữ hán]

    Trạng-Nguyên Lương-Thế-Vinh,

    [Chữ hán]

    Bảng-Nhãn Nguyễn-Đức-Trinh,

    [Chữ hán]

    Thám-Hoa Quách-đình-Bảo,

    [Chữ hán]

    Thiên-hạ cộng trì danh,

    Nghĩa là:

    Trạng-Nguyên Lương-Thế-Vinh,

    Bảng-Nhãn Nguyễn-Đức-Trinh


    Thám-Hoa Quách-đình-Bảo

    Khắp thiên hạ lừng danh.

    Đời truyền: khi Thế-Vinh còn nhỏ, nghe tiếng Quách-đình-Bảo hay chữ, hỏi thăm đến chơi Đến nhà thấy Đình-Bảo đang học ở trong buồng. Thế-Vinh trở ra về ngay, nói rằng: <>, vì kỳ thi sắp đến nơi rồi, mà còn phải học thì hèn lắm. Về sau, Đình-Bảo cũng hỏi thăm đến chơi nhà Thế-Vinh, thấy ông đi thả diều vắng. Đình-Bảo than rằng:<< Thi đến nơi rồi, mà không cần gì phải xem bet365 việt nam_tỷ số trực tuyến bet365_bet365 như thế nào, đó mới thực là thiên tài>>. Đình-Bảo tự biết mình không bằng ông Vinh, xấu hổ trở về.

    [Chữ hán]

    ÔNG NGUYỄN-NHÂN-TIẾP

    Ông người làng Kim-Đôi, huyện Võ-Ninh, tỉnh Bắc-Ninh. Nguyên trước ông là người làng Lạc-Thổ, huyện Phụng-Sơn. Năm 15 tuổi, ông đậu Tiến-Sĩ khoa Bính-Tuất, niên-hiệu Quang-Thuận, làm quan đến chức Lại Bộ-Thương-Thư.

    Người anh ông là Nguyễn-Nhân-Bị, 19 tuổi, cũng đậu Tiến-Sĩ cùng khoa với ông. Nhưng vì không được dự hàng cập-đệ, nên từ không nhận. Đến khoa Tân-Sửu, lại đỗ Đồng-Tiến-Sĩ thứ 7, làm quan đến chức Binh-Bộ-Thượng-Thư, được dự vào Tao-Đàn-Nhị-Thập-Bát-Tú. Người anh trưởng là Trọng-Ý (trước tên là Nhân-Phùng) 19 tuổi, đỗ Đồng-Tiến-Sĩ khoa Kỷ-Sửu, niên hiệu Quang-Thuận, làm quan đến Lễ-Bộ-Tả-Thị-Lang, cũng


    được dự vào Tao-Đàn-Nhị-Thập-Bát-Tú. Em ông là Nhân-Dư, 17 tuổi, đỗ Tiến-Sĩ khoa Nhâm-Thìn, niên hiệu Hồng-Đức, làm quan đến chức Hiến-Sát-Sử, người em thứ là ông Nhân-Dịch, 18 tuổi, đỗi Tiến-Sĩ khoa Ất-Vị niên hiệu Hồng-Đức (triều vua Lê-Thánh-Tôn), được tặng quan hàm Hàn-Lâm-Kiềm-Thảo; Con ông là Hoành-Khoản, 20 tuổi đỗ Tiến-Sĩ khoa Canh-Tuất, niên hiệu Hồng-Đức; con thứ ông là Nguyễn-Viên, 21 tuổi, đỗ Bảng-Nhãn, khoa Bính-Thìn, niên-hiện Hồng-Đức. Từ thi Hương đến thi Hội đều đỗ thứ nhất, làm quan đến Lại-Bộ-Thượng-Thư được tặng hàm Thái-Bảo. Cùng khoa này, cháu họ của ông là Đạo-Diền, 29 tuổi, đỗ Tiến-Sĩ, làm quan đến chức Hiến-Sát-Sử, cháu họ là Cũng-Thuận, 25 tuổi, đỗ Tiến-Sĩ, con thứ ông là Nguyễn-Mẫn, 18 tuổi, đỗ Tiến-Sĩ, hai lần phụng mệnh đi sứ, làm quan tới chức Thượng-Thư. Cháu họ của ông là Nguyễn-Nhượng, 27 tuổi đỗ Hoàng-Giáp khoa Nhâm-Tuất, niên hiệu Quang-Bảo nhà Mạc, phụng mệnh đi sứ, làm quan đến chức Thượng-Thư, cháu xa đời của ông là Quang-Hòa, 25 tuổi, đỗ Tiến-Sĩ khoa Canh-Dần, niên hiệu Quang-Hòa, làm quan đến chức Tham-Chính. Đồi đại khoa xưa nay rất khó, nếu không phải là nhà thế gia, đức trạch sâu xa, thì không đỗ nổi, mà một gia-đình ông nào cha con, anh em, nào ông, cháu, chú, chắt, kế tiếp nhau đỗ được 13 đời, thực là hơn người. Hơn nữa những người khoa giáp đây, toàn là niên thiếu, nên càng được đời quý trọng. Kể từ đời Tiền-Lê, đến cuối đời Hậu-Lê, trâm anh không giáp, gần 200 năm, những nhà thế tộc khoa bảng, không phải là ít. Những nhà khoa bảng đời đời nối dõi có thể hơn gia-đình ông, nhưng kể về việc đỗ sớm (thiếu niên


    đăng khoa) thì không mấy nhà được như nhà ông, nếu không tích đức sao được như thế ! Tiếc rằng tôi chưa khảo sát được kỹ.

    Xét huyện Chí-Linh, phủ Nam-Sách, thuộc tỉnh Hải-Dương, ở về phía Đông-Nam dưới núi Phao-Sơn cát bồi thành bãi, như hình hai con nhạn, dài mấy ngàn trượng, cao dài chục thước. Đức gần trông như núi, đứng xa trông như nước. Nhà Phong - thủy (địa – lý) Trung-Hoa có nói: <> nghĩa là nhạn trắng mọc lông, thì sản xuất được nhiều người anh hào (trong địa-dư-chí nói người Tàu có câu bí-quyết như thế, lấy cớ rằng cát không mọc cỏ.)

    Ngôi mộ họ Nguyễn làng Kim-Đôi, táng trên cái đồi phẳng ngay dưới chân núi Ngũ-Viên, lấy con nhạn này làm án, nên kế xuất được 13 Tiến-Sĩ. Đến ngày nay mười phần chỉ còn ba, bốn mà thôi.

    [Chữ hán]

    ÔNG THÂN-NHÂN-TRUNG

    Tư tự là Hậu-Phủ, người làng An-Ninh, huyện An-Dũng, tỉnh Bắc-Ninh, đỗ Tiến-Sĩ Hội-Nguyên khoa Kỷ-Sửu (triều vua Lê-Thánh-Tôn, nhà Tiền-Lê) ; làm quan đến chức Lại-Bộ-Thượng-Thư, Chường-Lý-Hàn-Lâm-Viện, kiêm Đông-Các-Đại-Học-Sĩ, phụ chính tại nội-điện. Cùng với ông Tiến-Sĩ Đỗ-Nhuận người làng Kim-Hoa, đều vào nội-thị, hiệu là Tao-Đàn phó Nguyên-Soái. Nay trong tập thư Minh-Lương-Cẩm-Tú có chép cả thơ ông. Vua Thánh-Tôn rất yêu mến, trông cậy, vì ông là một bậc


    danh thần trông đời. Con trai ông là Nhân-Tin và Nhân-Vũ (1), đều đỗ Tiến-Sĩ. Người con trai của Nhân-Tín, là Cảnh-Vân, 25 tuổi, đậu Thám-Hoa khoa Đinh-Mùi niên hiệu Hồng-Đức. Ông này đã đỗ trước cha là Nhân-Tính, năm 52 tuổi, đỗ khoa Canh-Tuất, niên hiệu Hồng-Đức.

    Vu Lê-Thánh-Tôn có thơ ban khen ông như sau:

    [Chữ hán]

    <

    [Chữ hán]

    <

    Diễn-nghĩa

    <

    Hai cha con họ Thân được hiển vinh>>


    [Chữ hán]

    ÔNG BÙI-XƯƠNG-THẠCH

    Người làng Định-Công, huyện Thanh-Đàm (nay là huyện Thanh-Trì) tỉnh Hà-Nội, nhưng sang ở bên làng Thịnh-Liệt, năm 41 tuổi, đỗ Tiến-Sĩ, khoa Mậu-Tuất, niên hiệu Hồng-Đức, phụng



    (1) Nhân- Vũ, 38 tuổi, đỗ Tiến-Sĩ, khoa Tân-Sửu, niên hiệu Hồng-Đức. Nhân-Tính 52 tuổi, đỗ Tiến-Sĩ, khoa Canh-Tuất, niên hiệu Hồng-Đức.


    mệnh đi sứ Trung-Hoa, làm quan đến chức Thượng-Thư và Chưởng-lý công việc lục bộ, kiêm Đô-Ngự-Sử, Quốc-Tử-Giám, Tế tửu Tri kinh-diên sự. Thái-Phó Quảng-Quốc-Công. Đời truyền: tiên-tổ, ông đõ Sinh-Đồ, dạy học ở nhà, có biết ít nhiều về Địa-lý, thường để đất cho người ta. Một hôm có người Trung-Hoa mới 13 tuổi, tự nói là <> Ông cụ thương tình, bèn nuôi ở nhà. Nguyên người này là con một người địa-lý chính tông, bên Trung-Quốc, ngụ ở các tàu buôn, đi xem phong-thủy ở nước ta không may gặp bão đắm tàu, lưu lạc đến đây, giữ bí truyền nghệ-thuật không chịu nói. Được ông cụ coi quý hóa người này thường theo ông đi làm đất cho người ta. Hễ thấy ông điểm huyệt nào được yên, thì mới ăn cơm nhà đó ; hễ phạm sát một chút, thì nói đau bụng không ăn cơm. Ngày thường ông cụ coi bet365 việt nam_tỷ số trực tuyến bet365_bet365 như thế nào địa lý, nhưng trong khi ngủ hay đi chơi, thì y liền lấy bet365 việt nam_tỷ số trực tuyến bet365_bet365 như thế nào ra coi, chỗ nào không phải, lấy bút xóa đi, rồi lại để nguyên chỗ cũ. Nhiều lần như thế, ông cụ lấy làm lạ, mà không hiểu là y. Tính cụ rất nghiêm-ngặt, có lúc gắt-gỏng đánh mắng. Duy bà cụ mẹ nuôi, thì coi thử tế, cho y tiền để tiêu xài, y không tiêu một đồng nào, chỉ bỏ vào ống tre. Còn quần áo có rách rưới, bà mẹ nuôi lại khâu vá cho, mình mẩy có dơ bẩn, liền tắm rửa cho, coi như là con mình.

    Được mấy năm sau, họ hàng của y ở bên Trung-Hoa sang tìm kiếm thăm dò, lên bảng chiếu đề. Y nghe thấy, liền nói với ông cụ cho y đến nơi thăm nhận họ hàng y. Người nhà y liền hỏi, lưu lạc ở đâu và khi biết rõ đầu đuôi mọi sự, liền bảo với y rằng người ta hậu đức như vậy, thì đã chọn được ngôi đất tốt, để đáp tạ lại người ta chưa ? Y nói:


    bà mẹ nuôi có đức, mà bố nuôi thường đánh mắc luôn, không muốn báo đền bằng ngôi đất, chỉ nên báo đáp bằng tiền. Người họ theo lời, đem tiền bạc đến nhà cụ, và nói y sắp từ biệt, gọi là đôi chút tặng đáp. Hai cụ từ chối, nhất định không nhận. Bà cụ ý muốn lưu lại, nhưng không biết làm thế nào, lại tỏ ý quyến luyến không nỡ rời. Y tạm từ biệt ra đi, và nghĩ rằng cũng nên đền ơn lại,. Đi được hơn một dặm, bà cụ thấy ốn tiền của y hãy còn, liền cầm ống tiền đuổi theo để đưa, y không nhận, họ hàng của y bảo y rằng: tấm lòng tốt của bà mẹ nuôi sao nỡ phụ, nên lựa chọn một ngôi đất để đền đáp lại. Sau này y trở lại và nói cho biết y là môn phái địa-lý chính-tông, trước đây những bet365 việt nam_tỷ số trực tuyến bet365_bet365 như thế nào địa-lý của cụ bị dập xóa, đều là do y dập xóa cả, và là chỗ đất đã để cho người ta rồi Vậy khuyên ông cụ không nên khinh-dị trong khi đi làm đất. Chẳng hạn ở những nơi nào, làm đất mà không ăn cơm đều là nơi phạm sát cả. Ông cụ cho là phải, lấy làm cảm phục và hối, về những sự khinh thường trước kia. Y liền kiếm giúp cụ một ngôi đất, và dặn rằng: << đất này tuy phát, mà phát thanh quý và bền lâu.>> Trước kia, y theo ông cụ đi du lãm, đã để ý chỗ đất đó, rồi lại lập giúp một ngôi dương cơ (nhà ở) tại xã Thịnh-Liệt và dặn rằng: <> Cụ nghe lời liền thiên cư sang bên này. Người ta còn nói, kiểu đất này, thủy của Minh đường đi rất xa, mọc tinh thụ huyệt, đằng sau có thổ tinh, để làm ngự bình; phía trước có núi tam thai, ở cách rất xa rộng, nên chỉ có phát quý mà khong có phát phú, những kiểu đất lớn, hình thể man-mác rộng-rãi, không phải bọn dung sư (người thường) có thể chủ trương được.

    Sau này con cụ là Bùi-Vịnh, 35 tuổi, đỗ Bảng-Nhãn khoa Nhâm-Thìn, niên hiệu Đại-Chính triều nhà Mạc, làm quan đến Lại-Bộ-Tả-


    Thị-Lang, Mai-Linh-Hầu. Cháu huyền-tôn là Bùi-Bình Quân 40 tuổi, đõ Tiến-Sĩ khoa kỷ-vị, niên hiệu Hoàng-Định (vua Kính-Tôn nhà Hậu-Lê) làm quan đến chức Phụng-Thiên Phủ-Doãn, phụng mệnh đi sứ Trung-Hoa nhưng mất ở đường, được tặng chức Hữu-Thị-Lang. Cháu Diễn-Tôn là Bùi-Huy-Bích (1) 26 tuổi, đỗ Hoàng-Giáp, Đình-Nguyên, khoa Kỷ-Sửu, làm quan đến chức Tham-Tụng, đời đời trâm anh, không thể kể siết, nhưng chỉ đỗ đạt mà nghèo nàn, đúng như lời ghi về kiểu đất. Như ta thường thấy : trời đất đối với người, ai có phận của người nấy, nên thấy nhiều ngôi mộ đã phát phúc, có giàu không có sang, có sang không có giàu, có đất phát mau lại bại mau, có đất chậm phát mà lâu dài. Còn những đất phát giàu sang

    (1) : Từ ông Xương Trạch đến ông Huy-Bích gần 3 đời.

    kiêm toàn và lâu dài, thì có ít lắm : Than ôi ! một người Trung-Hoa lưu lạc đến ngụ ở trong nhà

    để báo ơn, nếu nhà này không có đức trạch, thì sao được như thế ?

    Cháu ông là Bùi-Vương-Tự đỗ giải-nguyên kỳ thi Hương và đỗ luôn khoa Sĩ-Vọng và khoa Hoành-Từ (năm Vĩnh-Trị thứ ba, đời vua Lê-Huy-Tôn), làm quan đến chức Tham-Nghị. Ông Bùi-Dung-Tân, vào khoảng năm đầu, niên hiệu Cảnh-Hưng; ẩn cư dạy học, được tập ấm sung chức Giảng-Dụ và được truy phong, chức Thừa-Chỉ.

    [Chữ Hán]

    NGUYỄN-GIẢN-LIÊM

    Người làng Ông-Mặc, huyện Đông-Ngạn, tỉnh Bắc-Ninh, đỗ Tiến-Sĩ, năm 26 tuổi. Đời truyền: Tiên-Tổ nhà ông là người tích


    đức, nên được ông Tả-A, chọn cho một ngôi đất, ở chỗ hỏa tinh rất lớn, đầu nhọn sinh một thổ tinh, điểm huyệt ở ngay chỗ dầu nhọn. Nguofi họ sợ hãi nói với ông cụ rằng: ông để mộ như thế định giết ca họ chúng tôi hay sao : ông cụ trả lời : Đây chính là ngọn bút thiên-tử chấm đầu. Sau này quả nhiên ông đỗ Tiến-Sĩ khoa Mậu-Tuất, niên hiệu Hồng-Đưc (đời vua Lê-Thánh-Tôn). Con ông là Giảng-Thanh, 28 tuổi, đõ Trạng-Nguyên khoa Mậu-Thìn, niên hiệu Đoan-Khánh (triều vua Uy-Mạc nhà Lê). Tuy đã phát khoa giáp nhưng con cháu vẫn còn lo bị sát hại, nên đến nay, người họ vẫn còn lấy gạch đá, chèn vào chỗ đầu nhọn bắn ra.

    Khoa Giáp-Thìn niên hiệu Hồng-Đức (triều vu Lê-Thánh-Tôn), nhà vua nằm mông thấy hai người bầy tôi nhà Đường. Khi yết bảng, thấy có ông Nguyễn-Quang-Bật, 21 tuổi, người làng Bình-Ngô- huyện Gia-Định (nay đổi là huyện Gia-Bình, thuộc tỉnh Bắc-Ninh), đỗ Trạng-nguyên, và ông Đặng-Tử-Nghi người làng An-Tập, huyện Đường-Hào, thuộc tỉnh Hải-Dương đỗ Tiến-Sĩ, thật đúng như trông mộng.

    [Chữ hán]

    DƯƠNG-BANG-BẢN

    Người làng An-Cử, huyện Thanh-Liêm, tỉnh Hà-Nội. Lời truyền: tiên thế nhà ông rất nghèo túng. Lúc đó ông còn nhỏ tuổi , trong làng tổng có một người muốn tìm một ngôi đất. Thầy địa-lý đã điểm huyệt rồi, người ấy nằm mộng thấy thần bảo rằng: << đất này không thể cho nhà ngươi được, phải để


    lại cho nhà Bang-Bản>>. Người ấy sợ hãi không dám trái lời, đi hỏi dò biết tên ông liền đem lời trong mộng, kể cho nhà ông biết, và hứa sẽ biếu ông ngôi đất ấy. Nhà ông liền đem ngôi mộ tổ đến táng ở đó. Ngôi mộ này trước sinh người, sau được đất. Ông lớn lên đi học, năm 33 tuổi đỗ Hoàng-Giáp, khoa Giáp-Thìn, niên hiện Hồng-Đức, phụng mệnh đi sứ, làm quan đến Thượng Thư Bộ-Lễ, hàm Thiếu-Bảo. Ông được Quốc-tính là họ Lê, đổi tên là Tung, soạch bet365 việt nam_tỷ số trực tuyến bet365_bet365 như thế nào Việt-Giãm-Tổng-Luận, người ta nói: nhà ông độc đỉnh. Người con ông để được một con cho người khác nuôi. Người nuôi đó có em gái lấy chồng ở làng Vĩnh-Lại, huyện Thiên-Hàn đẻ được một đứa còn cũng thường ẵm lại nhà đó chơi. Hai đứa trẻ đó sinh cùng ngày, mặt mũi giống nhau. Chị em y âm mưu ngầm đổi con cho nhau, không ai biết cả. Người chồng em gái của chị ta làm nghề thuyền chài, người con đổi trộm ngày sau, là Phạm-ĐÌnh-Kính, 42 tuổi đỗ Tiến-Sĩ khoa Canh-Dần, niên hiệu Vĩnh-Thịnh (triều vua Hậu-Tôn nhà Hậu-Lê). Làm quan đến chức Tham-Tụng, Thượng-Thư-Lại-Quận-Công. Khi về hưu trí được tặng hàm Thiếu-Bảo, tức là cháu ông. Còn đứa con đổi làm giòng dõi nhà ông không học hành gì được, sau cũng lại đời đời kế tiếp làm thuyền chài. Lời truyền đó không biết có đúng không : Nhưng đất phát phúc tất nhiên phải đợi người có đức, không phải cầu mà được, không thể lấy trí lực mà mới cầu được. ( Còn như thế đức nhà ông, tôi cũng chưa khảo sát được).

    [Chữ hán]

    ĐÀM-THẬN-HUY

    Tên hiệu nhà Mặc-Hiên, người làng ông Mặc, huyện Đông-Ngạn, tỉnh Bắc-Ninh. Tiền-thế nhà ông, có bà mẹ ở góa thủ-
  • Chia sẻ trang này