0075.0001

1/1/16
0075.0001
  • PDF
    GoogleDocs

    :rose::rose::rose:


    #0075.0001

    Đánh máy: ThanhVan



    VƯƠNG-DUY-TRINH


    THANH-HOÁ

    QUAN PHONG


    NGUYỄN DUY TIÊU

    TỦ SÁCH CỔ VĂN_ UỶ BAN DỊCH THUẬT


    Vài lời giới thiệu của dịch-giả

    THANH-hoá là một tỉnh rộng lớn nhất nước Việt Nam, gồm có 24 phủ, huyện và châu.

    Thanh-hoá cũng là vựa lúa lớn nhất miền Trung-Bắc nước ta, với những câu phương-ngôn: “Được mùa Nông-cống sống thiên-hạ”, và “Được mùa Nông-cống sống khắp nơi”, v.v…Và Thanh-hoá cũng là một hạt có những sản-vật trân-kỳ đặc biệt: “Thanh-hoá Trịnh-vạn vi ngọc quế, Nghệ-an Quỳ-châu thứ chi” (1).

    Thanh-hoá núi không quá cao, sông không quá sâu và xiết như sơn xuyên các tỉnh Nghệ-an, Hà-tĩnh, Quảng-nam, Quảng-nghĩa…đã chung đúc ra những mẫu người có một truyền thống thuần-lương, thanh-nhã…


    [​IMG]
    (1) Quế Trịnh-vạn thuộc tỉnh Thanh-hoá là ngọc quế quí nhứt, rồi đến quế phủ Quỳ-châu thuộc tỉnh Nghệ-an thứ nhì.


    Theo thuyết phong-thuỷ (phép địa-lý), Thanh-hoá là đất Đế-Vương chung hội. Riêng chúng tôi thì lại không muốn hiểu như thế, vì chúng tôi nghĩ rằng: Dù Lam-Sơn (thuộc tỉnh Thanh-hoá) có là cơ-sở của cuộc tranh đấu chống ngoại xâm do Bình-định-vương Lê-Lợi khởi xướng, qua 10 năm kháng chiến diệt Minh để xây-dựng nhà Hậu-Lê, cũng như Thanh-hoá là Thang-mộc-ấp của triều Nguyễn, các sự-kiện lịch-sử nầy, còn rất nhiều yếu-tố địa-lý và nhân-chủng khác cấu tạo nên, chúng ta không nên khẳng-định vấn-đề một cách độc-đoán và phiến-diện như thế.

    Để tìm hiểu tỉnh Thanh-hoá một cách tương-đối đầy-đủ hơn về dân-phong sĩ-khí cũng như thuỷ tú sơn kỳ của từng phủ, huyện và châu thuộc tỉnh Thanh-hoá, năm thứ 15 niên-hiệu Thành-thái (tức năm Quý-mão là năm 1903 sau Công-nguyên), Cụ Vương Duy-Trinh, với hàm hiệp-biện đại học-sĩ, lãnh chức Tổng-đốc tỉnh Thanh-hoá đã sáng-thảo quyển “Thanh-hoá quan-phong) bằng chữa Nôm gồm 70 tờ (70 x 2 = 140 trương).

    Với quyển bet365 việt nam_tỷ số trực tuyến bet365_bet365 như thế nào dày 140 trương giấy, tác-giả đã cho chúng ta biết khá tường-tận về tỉnh Thanh-hoá.

    Dịch phẩm nầy được thực-hiện đúng nội-qui đã hoạch-định từ lúc ban đầu của Ban Cổ Văn thuộc Uỷ ban Dịch-thuật. Tôn chỉ của Ban Cổ Văn là dịch-thuật tất cả các tác phẩm bằng chữ Hán hoặc chữ Nôm do người Việt Nam trước thuật trông số có quyển “Thanh-hoá quan-phong”. Chúng tôi rất may-mắn được nhận lãnh trách-nhiệm phiên dịch tác phẩm này để cống hiến tài liệu cho học giới.

    Là một người cựu-học, tài sơ lực bạc, chúng tôi dầu có gắng đến đâu, cũng không sao tránh khỏi có những điều thiếu-sót, lệch-lạc trong khi phiên-dịch.

    Vậy chúng tôi sẵn-sàng đón nhận những lời chỉ-giáo của các quí vị học-giả cao-minh, nhất là các vị cựu-học thâm nho khắp chốn xa gần.

    Sài-gòn ngày 1 tháng 9 năm 1971

    Dịch-giả cẩn chí


    Lời dẫn-giải của tác-giả bet365 việt nam_tỷ số trực tuyến bet365_bet365 như thế nào:

    “ THANH HOÁ QUAN PHONG”

    Từ ngày kinh Thi có 15 loại thơ Quốc-phong (2) ra đời trở về sau, thì điển-chế “Trần-thi quan phong” (3) tự-nhiên phải bỏ. Nói như vậy không phải là không có thơ quan-phong. Nước trung-hoa còn như vậy, phương chi nước Việt-Nam chúng ta.

    Đại phàm làm người ở trên cõi đời, ai lại không có khí-huyết và tư-chất, cũng như ai lại không có tính-tình? Tâm-tình của người ta phát-xuất ra ở đâu, cũng đều có ảnh-hưởng ở nơi ấy, nào có khác gì trước ngọn gió thổi, cây cỏ đều bị chuyển-động rung-rinh.

    Đến đời gần đây, thói thường người ta chỉ ưa-chuộng văn-chương, từ-cú. Người ta hằng ham-muốn bắt-chước thơ họ Đỗ,


    [​IMG]
    (2) 15 loại thơ quốc-phong là thơ của 15 nước, ấy là:

    1) Thơ Chu-nam 6) Thơ Vương-phong 11) Thơ Tần-phong

    2) Thơ Thiệu-nam 7) Thơ Trinh-phong 12) Thơ Trần-phong

    3) Thơ Bội-phong 8) Thơ Tề-khong 13) Thơ Côi-phong

    4) Thơ Dung-phong 9) Thơ Nguỵ-phong 14) Thơ Tào-phong

    5) Thơ Vệ-phong 10) Thơ Đường-phong 15) Thơ Bân-phong

    (3) Trần-thi quan phong là quan-sát phong-tục từng địa-phương qua các bài thơ hay câu ca của địa-phương ấy.



    họ Lý (4) ngày xưa, để mong có danh-tiếng ở chốn Tao-đàn. Còn như những câu ca-dao được sáng-tác tại những nơi làng quê ngỏ hẹp, thì người ta lại tỏ ý kinh-bỉ, mà cho là những câu hát quê-mùa ở ngoài đường-sá, không đáng lưu ý, thật là đáng tiếc thay!

    Gia-khê tiên-sinh thường thường bàn-bạc đến việc ấy. Tiên-sinh còn yêu-cầu chúng tôi ghi-chép lại những câu ca-dao, làm thành quyển bet365 việt nam_tỷ số trực tuyến bet365_bet365 như thế nào, rồi đưa cho tiên-sinh phiên dịch. Ý-tứ tiên-sinh thật là thâm-thuý, uyên-nguyên và tinh-vi vô cùng!

    Gia-khê tiên-sinh là một nhà học-giả Tây-phương, còn học-vấn Đông-dương ngày xưa là học-vấn của Chu-công và Khổng-tử. Thế mà một ngày, tiên-sinh học hỏi được một điều gì hay-ho, mới mẻ ở Đông-dương, tiên-sinh coi hơn mười năm đọc bet365 việt nam_tỷ số trực tuyến bet365_bet365 như thế nào, cho nên Tử-Cán nầy [tức biệt-hiệu của Vương-duy-trinh, tức tác-giả cuốn bet365 việt nam_tỷ số trực tuyến bet365_bet365 như thế nào nầy] chịu ơn tiên-sinh nhiều lắm.

    Chúng tôi đoái nhìn lại các làng xóm ta phần nhiều không có văn-tự, nên mỗi khi bày-tỏ tình-tình, người ta chỉ diễn-đạt bằng tiếng nói của Việt-Nam mà thôi.

    Quan huyện-doãn (tức quan Tri-huyện) huyện Nông-cống thuộc tỉnh Thanh-hoá là Tiến-sĩ Phan Hữu-Nguyên (5) có nói:


    [​IMG]
    (4) Họ Đỗ tức Đỗ-Phủ, họ Lý tức Lý-Bạch. Hai thi-nhân ấy đều là nhà thơ có danh-tiếng nhứt nhì về đời nhà Đường (618-935).

    (5) Phan Hữu-Nguyên trên đây là Phan-Quang, người làng Phước-sơn thuộc tỉnh Quảng-nam.

    Phan-Quang thi đậu Tiến-sĩ thứ hai tại khoa Hội-thi năm Mậu-tuất là năm thứ 10 niên hiệu Thành-thái tức là năm 1898 sau Công-nguyên.

    Khoa thi Hội ấy, tỉnh Quảng-nam có người đậu Đại-khoa, ấy là:

    1. Phan-Liệu, người làng Trừng-giang (Quảng-nam) đỗ đầu Tiến-sĩ;

    2. Phan-Quang, đậu Tiến-sĩ thứ hai;

    3. Phạm-Tuấn, người làng Xuân-đài (Quảng-nam), đậu Tiến-sĩ thứ năm;

    4. Ngô-Truân, người làng Cầm-sa (Quảng-nam), đỗ đầu Phó-bảng;

    5. Dương-hiển-Tiến, người làng Cẩm-lũ (Quảng-nam), đỗ Phó-bảng thứ chín.
    Năm người ấy được vua ban cho một lá cờ thêu bốn chữ “ Ngũ phụng tề phi” là năm con chim phượng-hoàng đồng bay.

    “Hoặc có khi người ta tiếp-xúc với cảnh-vật mà sinh tình; hoặc có khi nhân sự việc xảy ra mà người ta cảm-hứng; hoặc người ta truy-niệm luân-thường mà nảy sinh lòng hiếu hữu; người ta khen-ngợi Thần Phật quá đáng mà tấu thành thiên chương. Từ phong-tình mà có những khúc nhạc, từ cấy gặt mà có những câu ca, đều là do sở-đắc ở trong tính-tình rồi mới phát-tiết ra ngâm-nga vịnh phúng. Tuy những câu ca-dao ở địa-phương, lời lẽ có phần thô-tục quê-mùa, tựa-hồ không đáng phổ-biến tới những nơi xa-ngái. Nhưng phong-tục vốn chuộng thuần-hậu thật-thà, cho nên qua những câu ca-dao ấy, người ta có thể hay biết dân-tình thế-thái từng địa-phương một cách khái-quát”. Câu nói của Phan huyện-doãn thật là chân-thành vậy!

    Chúng tôi bèn lượm-nhặt những câu ca-dao tại các địa-phương trong tỉnh Thanh-hoá làm thành một quyển bet365 việt nam_tỷ số trực tuyến bet365_bet365 như thế nào, lại còn làm những bài giải-thuyết sơ-lược, xong rồi chúng tôi gởi đến Gia-khê tiên-sinh, để Tiên-sinh tự rút ngắn lại, ngõ hầu thoả mãn chí tiên-sinh trong muôn một. Còn như nói chúng tôi làm công việc trước-thuật, thì chúng tôi đâu dám nghĩ tới.

    Niên-hiệu Thành-thái

    năm thứ 15 sau tiết Đông-chí năm ngày


    Thự Hiệp-biên Đại-học-sĩ lãnh chức Tổng-đốc tỉnh Thanh-hoá la VƯƠNG-DUY-TRINH cẩn chí.



    THANH-HOÁ QUAN PHONG



    Vâng trời mở vận,

    Tỉnh Thanh thang-mộc nước nhà.

    Nay thanh-hoá, trước Thanh-hoa,

    Thanh-đô, Thanh nội, Đường là Ái-châu.

    Đời Tần Tượng-quận ở đâu,

    Cửu-chân đời Hán, Chỉn hầu cũng đây.

    Kể danh thắng thì:

    Nước xanh khéo đặt, non lạ khôn bày,

    Mà khí thiêng nung đúc những ngày,

    Vật đã tốt, người cũng hay,

    Thói đất tình trời thấy chưng thuở lý

    Hạng ca-dao chi tác,

    Một nơi một khác,

    Chép lại để đợi khách quan phong coi trác thử.


    TỔNG-SƠN HUYỆN

    (Tức Hà-trung phủ-lỵ sở)


    [Tờ 3b] Năm cũ đã qua, năm mới đã đến.

    Bước chân vào đình trung, tôi xin kính chúc.

    Trước tôi chúc:

    Thánh-hoàng vận-tuế, tại thượng dương dương,

    Bảo quốc hộ dân, lưu ân tích phúc.

    Tôi lại chúc kỳ lão sống tâm chín mươi thọ tăng thêm thọ.

    Tôi lại chúc quan viên trùm lão,

    Niên tăng phú quí, nhật hưởng vinh hoa.

    Tôi lại chúc đồng trang thượng hạ,

    Già sức khoẻ, trẻ bình an,

    Nhờ Đức Vua nhà no người đủ,

    Các xướng thiên thu vạn vạn tuế,

    Thiều quang đản dật, thục khí nhân uân,

    Ngũ lão ban đồng kiên lão, tam đa chúc hiệp hoa phong.

    Tam đạt tôn (6) chữ xỉ làm đầu,

    Ai ai cũng mần ông trùm tuế thọ.

    Sách có chữ: “ Tuế hữu tứ thời, xuân tại thủ (7),

    “ Nhơn kiêm ngũ phúc thọ vi tiên” (8).

    Mầng ông trùm để phúc lộc kiêm toàn,

    Lại gồm chữ hương trung thượng thọ (9).

    Tước lộc thế mà danh lợi thế,

    Dẫu ngàn năm còn tiếng thơm dai,

    Thảnh thơi thọ vực xuân đài (10)

    Đâu đâu cũng hoan hài ca vũ.


    [​IMG]
    (6) Tam đạt tôn: xỉ, đức, tước, (ba điều đáng tôn-trọng nhất là: lớn tuổi, có đức, có chức tước).

    (7) Tuế hữu tứ thời xuân tại thư: một năm có bốn mùa, mùa xuân ở đầu.

    (8) Nhơn kiêm ngũ phúc thọ vi tiên: người gồm năm điều phúc, thọ làm đầu.

    (9) Hương trung thượng thọ: sống lâu nhất trong làng.

    (10) Thọ vực xuân đài: cõi thọ đài xuân.
  • Chia sẻ trang này