0075.0004

1/1/16
0075.0004
  • PDF
    GoogleDocs

    :rose::rose::rose:


    #0075.0004

    Đánh máy: ThanhVan





    THANH HOÁ QUAN PHONG

    GIẢI

    [Tờ 15a] Phú cổ có câu rằng:

    Giàu thú quê chân lấm tay bùn.

    Duyên chẳng đẹp, chớ ép dầu ép mỡ.

    Khó hàn-sĩ tai thần mắt thánh,

    Phận mà ưa, đừng cân nghĩa cân vàng.


    Trâm vàng ai nỡ uốn câu,

    Người khôn ai nỡ nói nhau nặng lời.


    GIẢI

    Người khôn giá nặng hơn vàng,

    Hỡi ai sao chẳng giữ giàng nết na.

    Lần lựa cho qua tháng tiểu đại,

    kẻo năm còn rộng, tháng còn dài.

    Dép thay mặt dưới, quần thay ống.

    áo đổi vai trên, túi đổi quai;

    Dặn vợ có cà đừng gắp mắm,

    khuyên con bớt gạo bỏ thêm khoai.

    Dầu ai có nói rằng hà tiện,

    hà tiện dầu mà chẳng luỵ ai.


    Đi đồng gió mát thảnh thơi,

    Thương ai nằm [Tờ 15b] võng nắng nôi ở nhà.


    Muốn tắm mát lên ngọn sông đào,

    Muốn ăn thơm chín thì vào rừng xanh.

    Hai tay vin cả hai cành,

    Quả chín thì hái quả xanh thì đừng.

    Bấy lâu ăn ở trên rừng,

    Chim kêu vượn hót nửa mừng nửa lo,

    Sa chân bước xuống mạn đò,

    Nửa lo buôn bán nửa lo sự đời.

    Ngồi đêm trông thấy trăng tròn,

    Muốn toan hỏi nguyệt mà đoan mấy lời.

    Nguyệt rằng vật đồi sao dời,

    Thân nầy sẽ để cho người soi chung.

    Làm cho rõ mặt anh hùng,

    Ngàn năm sương tuyết một lòng thanh quang.


    GIẢI

    Chỉnh (55) về thì Trịnh-(56) thị đi,

    Chỉnh đi Trịnh-thị lại về.

    Được thua đương cuộc tỉnh mê,

    Người hiền suy tính hai bề tới lui.

    Chim còn lẫn bóng mà coi,

    Cây cao mới đậu nữa người ta ru.


    [Tờ 16 a] Ruột tằm chín khúc vò tơ,

    Biết rằng chàng có đợi chờ ta chăng.

    Ngọn đèn thấp thoáng bóng trăng,

    Ai đem người ngọc xung xăng chốn nầy.


    Đôi ta làm bạn thong dong,

    Như đôi đũa ngọc nằm trong mâm vàng.

    Bời chăng thầy mẹ nói ngang,

    Để cho đũa ngọc mâm vàng cách xa.


    Đôi ta như thể con tằm.

    Cùng ăn một lá, cùng nằm một nong.

    Đôi ta như thể con ong,

    Con lớn, con bé, con trong, con ngoài.[​IMG]

    (55) Chỉnh: Nguyễn-hữu-Chỉnh người làng Lỗ-đan, huyện Nghi-Lộc, tỉnh Nghệ-an.

    (56) Trịnh: họ Trịnh đời nhà Lê.


    Cầm lược lại nhớ đến gương,

    Cầm khăn nhớ túi, ngồi giường nhớ nhau.


    Chim khôn mắc phải lưới hồng,

    Đố ai gở được, đền công lượng vàng.

    Vàng thì anh chẳng lấy vàng,

    Anh mà gở được thì nàng lấy anh.


    Nhớ ai mà đứng đầu cầu,

    Lược sưa biếng chải gương tàu biếng soi.

    Đá hoa bỏ vắng không ngồi,

    Phòng hương bỏ vắng cho người vãng lai.


    [Tờ 16b] GIẢI

    Sáu bài lời hát phong tình.

    Huyện nầy sở tại tỉnh Thanh,

    Dân phong một nửa thị thành nửa quê.

    Ca thi hai mươi lăm đề,

    Là lời thông xướng xưa tê lưu truyền.


    AN-ĐỊNH HUYỆN

    Đức vua Thành-thái lên ngôi,

    Cửu châu tứ hải làm tôi một nhà,

    Đức vua có sắc ban ra,

    Âm phò dực bảo (57) để mà trung hưng.

    Phương dân đâu đó nở mầng,

    Ai ai thì cũng kỉnh dâng một lòng.[​IMG]

    (57) Âm phò dực bảo: thần linh bảo hộ.

    Mầng nay thiên địa an bài,

    Ngàn năm hương khói muôn đời anh linh.

    Từ xưa quốc thái linh linh,

    Tả long hữu hổ (58) kéo quanh chầu về,

    Lịch triều điển lệ cũng ghê,

    Sắc phong thượng đẳng rước về điện ta.

    Yên dân, yên nước, yên nhà,

    Thần công trợ [Tờ 17a] hộ (59) làng ta phú cường.


    GIẢI

    Tế thần ca xướng khi được sắc phong,

    Nay mầng thiên hạ thái bình,

    Tiết xuân vui vẻ, điện đình phong quang.

    Sống lâu như núi Nam-san,

    Nhà no người đủ chan chan lúa tiền.

    Mở ra một tiệc tháng giêng,

    Thờ thần lễ nghĩa nhà riêng rượu trà.


    Nay mầng tứ hải đồng xuân, (60)

    Tam dương khai khái (61) muôn dân hoà bình.

    Sĩ thời chăm việc học hành,

    Một mai khoa bảng để dành công danh.

    Công thời phụng các long đình, (62)

    Đủ nghề sư khoán rất vành công thâu.

    (58) Tả long hữu hổ: bên trái thì rồng, bên mặt thì cọp.[​IMG]

    (59) Thần công trợ hộ: công của thần-linh giúp đỡ.

    (60) Tứ hải đồng xuân: bốn bề đều mùa xuân.

    (61) Tam dương khai thái: mùa xuân mở vật tốt.

    (62) Phụng các long đình: làm cá phụng đình rồng.


    Nông thời cuốc vẫm (63) cầy sâu,

    Thu hoà hạ mạch (64) phong thu (65) có ngày.

    Thương thời buôn bán liền tay,

    Bất tài Tử-cống (66) ai tày cho dương.


    [Tờ 17b] GIẢI

    Ấy là lời ca hương ẩm tiết thiều xuân (67).


    Mùi thế-vị khi nồng lúc nhạt,

    Chén yên hà (68) kẻ tỉnh người say.

    Là người say nghiêng bầu phong nguyệt cho đầy cuộc vui.

    Mầng nay thái vũ xuân hồi,

    Miệng dâng câu hát hoan bồi một khi.

    Nguyệt hoa hoa nguyệt não nùng,

    Đêm xuân ai dễ cầm lòng đặng ma,

    Khuyên chàng đọc bet365 việt nam_tỷ số trực tuyến bet365_bet365 như thế nào ngâm thơ,

    Dầu hao thiếp rót đèn mờ thiếp khêu.


    GIẢI

    Lời ngạn rằng:

    Văn-chương chữ nghĩa bề bề,

    Chi chi ám ảnh thời mê sự đời.

    Đây là lời người vợ hiền khuyên chồng gắng học.

    (63) Cuốc vẫm: cuốc cho kỹ, cho sâu.[​IMG]

    (64) Thu hoà hạ mạch: mùa thu cấy lúa hoà, mùa hạ cấy lúa mạch.

    (65) Phong thu: được mùa.

    (66) Tử-Cống: học-trò giỏi của Đức Khổng-tử.

    (67) Thiều xuân: tiết đầu xuân.

    (68) Chén yên hà: chén đựng rượu, ngoài có vẽ mây khói, mổng cầu.


    Làm trai nết đủ trăm đường

    Trước tiên điều hiếu đạo thường xưa nay.

    Công cha đức mẹ cao dày,

    Cưu mang trứng nước [Tờ 18a] bù chì ngây thơ.

    Nuôi con khó nhọc đến giờ,

    Trưởng thành con phải biết thờ hai thân.

    Thức khuya dậy sớm cho cần,

    Quạt nồng ấp lạnh giữ phần đạo con.


    Làm người phải biết cương thường,

    Xem trong ngũ đẳng (69) quân vương ở đầu.

    Thờ cha kính mẹ trước sau,

    Anh em hoà thuận mới hầu làm nên.

    Vợ chồng đạo nghĩa cho bền.

    Bạn bè cho thật dưới trên đấng thường


    Dạy con từ thuở tiểu sanh,

    Gần thầy gần bạn tập tành lễ nghi.

    Học cho cách vật tri tri.

    Văn chương chữ nghĩa nghề gì cũng thông.


    Học trò đèn bet365 việt nam_tỷ số trực tuyến bet365_bet365 như thế nào hôm mai,

    Ngày sau thi đỗ nên trai mới hào.

    Làm nên quan thấp quan cao,

    Làm nên lóng tía võng đào (70) nghinh ngang.


    GIẢI

    Hai bài trên khuyến thiện (71)

    (69) Ngũ đẳng: năm bậc tức vua tôi, cha con, vợ chồng, anh em, bầu bạn.[​IMG]

    (70) Lọng tía võng đàn: làm quan thuở xưa, đi võng đi lọng.

    (71) Khuyến thiện: khuyên làm điều lành.


    Hai bài dưới là khuyên độc thơ (72).

    [Tờ 18b] Đèn tôi từ thuở Toại-nhơn (73)

    Chà cây lấy lửa, để muôn dân phanh ẩm thục thực. (74)

    Từ thuở ấy hoả sinh bất tức,

    Sinh có đèn bet365 việt nam_tỷ số trực tuyến bet365_bet365 như thế nào rực bốn phương.

    Trai văn phòng chi lập văn-chương,

    Cũng phải đèn sôi kinh nấu sử.

    Gái thục-nữ giữ bề cung cấm,

    Cũng lấy đèn dệt gấm thêu hoa.

    Dầu đến nhà quê cũng nhờ bóng sáng.

    Sách có chữ rằng “hoả chi công đại hỹ tai” (75)


    GIẢI

    Hương ẩm sự thần đội đèn hát nói.


    Rủ nhau đi cấy đi cầy,

    Bây giờ khó nhọc có ngày phong lưu.

    Trên đồng cạn dưới đồng sâu,

    Chồng cày vợ cấy con trâu đi bừa.


    Tháng giêng chân bước đi cày,

    Tháng hai vãi lúa ngày ngày siêng năng.

    Thuận mưa lúa [Tờ 19a] tốt đằng đằng,

    Tháng mười gặt lúa ta ăn đầy nhà.

    (72) Độc thơ: đọc bet365 việt nam_tỷ số trực tuyến bet365_bet365 như thế nào.[​IMG]

    (73) Toại-nhơn: người đời thượng-cổ đã tìm ra lửa.

    (74) Phanh ẩm thục thực: nấu đồ uống, nấu đồ ăn.

    (75) Hoả chi công đại hỹ tai: công dụng của lửa lớn lắm.


    Tháng chạp là tháng trồng khoai,

    Tháng giêng trồng đậu, tháng hai trồng cà.

    Tháng ba cày phá ruộng ra,

    Tháng tư là mạ mưa sa đầy đồng.

    Ai ai cũng vợ cũng chồng,

    Chồng cày vợ cấy trong lòng vui thay.


    Lạc trông sao đẩu về đông,

    Chị em ra sức cho xong mẫu nầy.

    Lom lem tay lấm chân trầy,

    Năng trồng cây ngọc cũng ngày hữu thu.

    Khuyên người đừng có ngao du,

    Một năm no ấm vận trù từ đây.


    Ơn trời mưa móc phải thì,

    Nơi thì bừa cạn, nơi thì cày sâu.

    Công linh đừng quản lâu lâu,

    Ngày nay nước bạc, ngày sau mưa vàng.

    Xin ai đừng bỏ ruộng hoang,

    Bao nhiêu tấc đất tấc vàng bấy nhiêu.


    Trời cho cày cấy đầy đồng,

    Xứ nào xứ nấy trong lòng vui ghê.

    Một mai gặt lúa đem về.

    Thờ [Tờ 19a] cha kính mẹ nhiều bề hiếu trung.

    Nầy chính là gạo tấm xuân,

    Mấy phen giá sắc (76) gian nan mới thành.

    Bây giờ ta giã cho tình,

    Phòng khi yến ẩm dâng lên chớ chầy,

    Đà no rồi lại đà say,

    Mừng rằng nay đã hy hy thái bình.

    (76) Giá sắc: cấy gặt.[​IMG]


    GIẢI

    Bảy bài ấy là việc nông gia.

    Bước chân xuống thuyền chân bấm ngón ba,

    Trách cô hàng trứng ở ra hai lòng.

    Một con sông nước chảy đôi giòng,

    Một đèn đôi ngọn em trông ngọn nào.


    GIẢI

    Một người một dạ ai hay,

    Cũng vì danh lợi niềm tây đó mà.

    Ấy là lấy chuyện hàng trứng nói [Tờ 20a] nhơn tình như thế vậy.


    Hạt lúa vàng, gạo cũng vàng,

    Anh yêu em, bác mẹ họ hàng cũng yêu.


    Tiêc thay hạt gạo tám xoan,

    Đem vo nước đục, lại chan nước nhà.

    Tiếc thay hạt gạo trắng ngần,

    Đã vo nước đục lại vần than thiêm.


    GIẢI

    Ba bài ấy:

    Phải là lời vợ trách chồng,

    Lắm lời cậy thắm khoe hồng ai khen.

    Hay là vợ khá chồng hèn,

    Người ta thương xót cho nên phàn nàn.


    Anh vỗ trống đất kêu vang,

    Em thổi sáo trúc nhịp nhàng với anh,

    Gọi là xanh lá rậm cành.


    Dở xem một chuyện phong tình,

    Cho loan nhớ phụng, cho mình nhớ ta,

    Nhớ nhau nên thất nên gia,


    Nên cửa [Tờ 20b] nên nhà, nên vợ nên con,

    Chim thái qui chiu chíu trên non,

    Ước gì ta được vợ con như người.


    Thiên duyên kỳ ngộ gặp chàng.

    Khác gì như thể phungk hoàng gặp nhau.

    Tiện đây ăn một miếng trầu,

    Hỏi thăm quê quán ở đâu chăng là,

    Xin chàng quá bước vào nhà,

    Trước là hỏi chuyện, sau là nghỉ chân.


    Vì tình em phải tới đây,

    Trăm năm duyên phải một ngày mà nên.

    Làm trai chí ở cho bền,

    Đừng lo muộn vợ, chớ phiền muộn con.

    Vì con sông, luỵ chú chèo đò,

    Bởi vì trời tối, luỵ cô bán hàng.

    Vì tình nên phải đa mang,

    Vì duyên em biết quê chàng ở đây.


    Vì sàng cho gạo xuống nia,

    Vì nàng anh phải đi khuya về thầm.


    Bây giờ mận mới hỏi đào,

    Vườn hồng đã có ai vào hay chưa.

    Mận [Tờ 21a] hỏi thì đào xin thưa,

    Vườn hồng có đó, nhưng chưa ai vào.
  • Chia sẻ trang này