1. Click vào đây để xem chi tiết
  2. Click vào đây để xem chi tiết

Quê Hương tôi - Tràng Thiên

24/8/15
Quê Hương tôi - Tràng Thiên
  • Đọc Quê Hương Tôi của Tràng Thiên, tôi chợt nghĩ tới ca từ trong Mái Đình Làng Biển:
    " Gửi vào đây vào đây vui buồn người Việt
    Gửi vào đây vào đây tâm hồn người Việt
    ....,
    Ơi nước non ân tình
    Hồn Việt Nam như thế
    Hơ ... thuở bình minh"


    Có lẽ QHT chính là vậy! Và trước mắt tôi hiển hiện hình dáng cụ Tràng Thiên đang so dây chiếc đàn bầu , gãy từng tiếng lòng của đất nước, giữa một khán phòng nhạc giao hưởng phương Tây. Tiếng đàn dân tộc độc đáo chợt như lạ lẫm ,và bỡ ngỡ trước những đổi thay của xã hội trong thời đại mới...đàn đôi lúc ngân nga cung đúng của dân ca miền Bắc, lúc là cung oán của dân ca miền Nam, rồi lại chuyển sang cung ai trong dân ca Thừa Thiên - Quảng Trị.
    Đọc QHT để cảm nhận tình yêu đất nước tha thiết của một người Việt đã sống hơn nửa đời người, nhìn đất nước thay da đổi thịt theo vòng quay của thời cuộc, mà hoài niệm, mà lo lắng; đó có lẽ cũng là tâm trạng chung của một thế hệ cha ông chúng ta trước sự du nhập của một trào lưu mới, làm thay đổi phần nào cách sống, cách nghĩ của dân tộc mình, đất nước mình.
    Với tôi, QHT như một điệu lý dân dã, ngọt ngào nhiều luyến láy, trúc trắc, lại gần gũi thân thương. Điệu hò ấy đã dẫn tôi đi suốt chiều dài đất nước , từ Bắc, lên Thượng du, xuôi dọc Trung, vào Nam. Kể cho tôi nghe đặc điểm của từng vùng miền, từ giọng Huế dịu dàng, đến người Huế bình thản, chững chạc, khuôn phép..từ cuộc di dân Nam tiến của người Bình Định, làm thay đổi cả giọng nói, cách nói ., từ nhận xét rằng trong huyết quản của mỗi người dân Quảng hình như đều có tí máu chính trị luân lưu...đến cái tính cách rụp rụp mau mắn của dân miền Nam,với cái tiếng" rồi" tiếng " luôn" rất đặc trưng điển hình, từ câu thơ lục bát Chàm ru con của dân tộc Chàm, đến hình ảnh cô giáo Thượng điệu con lên lớp; giải nghĩa cho tôi biết xuất xứ của từng tên gọi của địa danh, những cái tên quen thuộc đọc hoài mà chừ mới hiểu như Đà Nẵng, Hội An, kinh Vĩnh Tế...
    Đàn cũng réo rắt tỉ tê với tôi về chiếc áo dài dân tộc, như một sự tự hào về nét đẹp truyền thống, tuy kín đáo mà lại gợi mở nhẹ nhàng thướt tha đón gió. Và chiếc áo dài quốc phục này hầu như chỉ dành riêng cho dáng vẻ dịu dàng của phụ nữ Việt Nam.
    Và trong giai điệu trầm bỗng đó có lẫn cả tiếng rao hàng
    "Hai tay xách hai vịm,
    Một vài mụ le te,
    Tiếng non rao lảnh lót:
    Chốc chốc: 'Ai ăn chè'?"

    QHT với món chè Huế ngọt tế nhị, thanh tao, hay với món bún bò Huế cay cay dậy mùi quyến rũ, hay với bát nước chè Huế ngon lành nấu rất tỉ mỉ, công phu, bát chè phải thật nhiều bọt, đầy bọt, bọt hầu như phủ kín mặt nước, thứ bọt dẻo quánh lại, và nhỏ hạt, uống một bát là uống cả niềm sảng khoái dân dã, thâm tình. Món ngon rải đều khắp mọi miền đất nước, có những món ăn gắn với lịch sử nước nhà như bánh tráng của Bình Định, có món là đặc thù của vùng miền như nước mắm Phan Thiết, sa-kê và mắm của miền Nam. Không dừng ở món ăn, QHT còn là những bức tranh rất thơ với liễu và cây nhãn lồng ở Huế, hoa dầu bay bay Sài Gòn, anh đào hồng thắm Đà Lạt,cây bàng Vũng Tàu... và phượng đỏ rực Đà Nẵng.
    Nhưng điệu xàng xê của QHT không chỉ là giọng kể, mà tràn đầy nỗi niềm lo lắng trước sự đổi thay, lo về những tập tục truyền thống như cúng giỗ, thờ cúng bị xem nhẹ, lo về cái thú hưởng nhàn tao nhã của tiền nhân sắp bị thay thế, lo về cái tình trong đối nhân xử thế sẽ bị cái lý soán ngôi, cả nỗi lo về vốn từ ngữ của dân tộc không phong phú, không phát triển như Tàu, như Tây..
    Đọc QHT để thấy câu ca dao xưa thật hay:
    " Yêu nhau trái ấu cũng tròn
    Ghét nhau bồ hòn cũng méo "
    Trái ấu trong QHT nằm trong hai tập tính của dân mình : chửi, chửi tục và không cười. Kiểu nào thì cụ Tràng Thiên vẫn cứ yêu và cứ lập luận thật lý lẽ, nghe xong chỉ có thể mỉm cười mà xoa tay.
    Điệu hò QHT khi kết thúc vẫn còn âm vang trong tôi tiếng chim én
    "những cánh én lao tới lao lui, rộn cả lên," nó ríu rít, "nó cuống quýt, nôn nao, rộn rực một niềm vui không chịu được, niềm vui rung lên trong tiếng kêu." Cùng với đó là hình ảnh " ở chân trời, vài đám khói ùn lên, chậm chạp, tỏa cao và rộng. Khói đốt cỏ: Nông dân phát cỏ, dồn lại đốt, để chuẩn bị làm mùa. Chao ơi, những đám khói đốt cỏ ở chân trời trong nắng trưa, sao mà xúc động, cảm hoài."
    Bằng một lối văn bình dị, êm như thơ, với một chút hóm hỉnh, trào lộng, với một chút châm biếm tê người, và rất nhiều cảm xúc, cụ Tràng Thiên đã tấu nên một nhã khúc QHT giàu âm điệu về đất nước và tâm hồn người Việt chúng ta.
hoanghainh and teacher.anh like this.